Học bổng Hiệp định là gì? Cách xin học bổng hiệp định ở một số nước có liên kết với Việt Nam

Nguyễn Anh Tuân
16 thg 8, 2025
6 phút đọc

Đã cập nhật: 18 thg 10, 2025

Nội dung bài viết

1. Khái niệm về Học bổng Hiệp định

Học bổng Hiệp định (còn gọi là học bổng theo Hiệp định hợp tác song phương hoặc đa phương) là hình thức học bổng do chính phủ Việt Nam và chính phủ nước ngoài ký kết trong các thỏa thuận hợp tác về giáo dục – đào tạo. Mục tiêu của loại học bổng này là thúc đẩy hợp tác quốc tế, trao đổi nhân lực chất lượng cao và tăng cường mối quan hệ ngoại giao giữa hai nước.

Khác với học bổng của trường đại học hoặc tổ chức phi chính phủ, học bổng hiệp định thường do Nhà nước cấp hoặc hỗ trợ toàn bộ và được phân bổ chỉ tiêu thông qua Bộ Giáo dục và Đào tạo (MOET) hoặc một cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền.

Đặc điểm nổi bật:

Tài trợ từ Chính phủ: phần lớn kinh phí đến từ ngân sách nhà nước của nước cấp học bổng và một phần hỗ trợ từ phía Việt Nam.
Giá trị học bổng: đa phần là toàn phần (học phí + sinh hoạt phí + bảo hiểm y tế, vé máy bay khứ hồi), tuy nhiên tùy chương trình sẽ có những khoản hỗ trợ khác nhau.
Ngành học đa dạng: từ khoa học – kỹ thuật, y dược, nông nghiệp, ngoại giao, kinh tế, giáo dục, đến nghệ thuật.
Yêu cầu về ràng buộc: người nhận học bổng thường phải hoàn thành khóa học và trở về phục vụ tại Việt Nam trong một thời gian nhất định, theo quy định của MOET và điều kiện của hiệp định.

2. Lợi ích khi nhận học bổng hiệp định

Học bổng hiệp định mang lại nhiều lợi thế so với các loại học bổng khác:

Tài trợ toàn diện – giảm gánh nặng tài chính cho gia đình, bao gồm cả vé máy bay và sinh hoạt phí.
Đảm bảo uy tín – vì đây là học bổng ở cấp quốc gia, người được nhận thường có vị thế tốt khi xin việc hoặc tiếp tục học lên cao.
Hỗ trợ thủ tục – ứng viên được Bộ GD&ĐT và cơ quan ngoại giao của hai nước hỗ trợ về hồ sơ, thị thực, định hướng trước khi đi.
Mở rộng mạng lưới quan hệ – có cơ hội gặp gỡ, kết nối với cộng đồng học giả và sinh viên quốc tế.
Tính ổn định – do là thỏa thuận cấp nhà nước, các quyền lợi và nghĩa vụ của người học được đảm bảo rõ ràng.

3. Quy trình xin học bổng hiệp định

Tùy từng nước và từng hiệp định, quy trình sẽ có khác biệt, nhưng nhìn chung, bạn sẽ trải qua các bước sau:

Bước 1: Theo dõi thông báo chính thức

Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam (moet.gov.vn) sẽ đăng tải thông báo tuyển sinh học bổng hiệp định hằng năm.
Các thông báo này thường nêu rõ: số lượng suất, bậc học (ĐH, ThS, TS, bồi dưỡng), chuyên ngành, thời gian đào tạo, giá trị học bổng, yêu cầu hồ sơ, và hạn nộp.

Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ

Hồ sơ thường bao gồm:

Đơn đăng ký học bổng (theo mẫu của MOET hoặc nước cấp học bổng).
Bằng cấp, bảng điểm (dịch thuật, công chứng).
Giấy chứng nhận trình độ ngoại ngữ phù hợp (IELTS, TOEFL, HSK, TOPIK… tùy nước).
Thư giới thiệu từ cơ quan/giảng viên.
Giấy khám sức khỏe.
Các giấy tờ khác: hộ chiếu, CV, kế hoạch học tập (study plan), bài luận cá nhân…

Bước 3: Nộp hồ sơ qua Bộ GD&ĐT

Ứng viên nộp hồ sơ trực tiếp hoặc qua bưu điện đến Cục Hợp tác quốc tế – Bộ GD&ĐT.
Bộ sẽ tổ chức sơ tuyển dựa trên tiêu chí: thành tích học tập, ngoại ngữ, phù hợp ngành học, kinh nghiệm.

Bước 4: Vòng xét duyệt của phía nước cấp học bổng

Hồ sơ vượt qua vòng sơ tuyển sẽ được gửi sang đối tác nước ngoài.
Ứng viên có thể được yêu cầu phỏng vấn hoặc làm bài kiểm tra thêm.

Bước 5: Thông báo trúng tuyển và làm thủ tục xuất cảnh

Sau khi có kết quả từ phía nước cấp học bổng, Bộ GD&ĐT sẽ thông báo chính thức.
Người trúng tuyển cần làm thủ tục xin visa, đặt vé máy bay (nếu học bổng không bao vé), tham dự buổi định hướng trước khi đi.

4. Một số nước có học bổng hiệp định với Việt Nam

4.1. Nga – Học bổng Chính phủ Liên bang Nga

Số lượng: Khoảng 900–1000 suất/năm.
Bậc học: Đại học, Thạc sĩ, Tiến sĩ, dự bị tiếng Nga.
Ngành học: Đa dạng, từ kỹ thuật, y khoa, đến nghệ thuật.
Yêu cầu ngoại ngữ: Không bắt buộc tiếng Nga đầu vào; có thể học 1 năm dự bị.
Quyền lợi: Miễn học phí, cấp sinh hoạt phí cơ bản, chỗ ở ký túc xá; vé máy bay tự túc.

4.2. Trung Quốc – Học bổng Chính phủ Trung Quốc (CSC)

Số lượng: Khoảng 80–130 suất/năm theo kênh hiệp định.
Bậc học: ĐH, ThS, TS, tiếng Trung.
Ngành học: Nhiều lĩnh vực, đặc biệt là khoa học – kỹ thuật, kinh tế, y học.
Ngoại ngữ: HSK4–5 cho chương trình tiếng Trung, IELTS/TOEFL cho chương trình tiếng Anh.
Quyền lợi: Toàn phần (học phí, sinh hoạt phí, bảo hiểm, ký túc xá, vé máy bay khứ hồi).

4.3. Hungary – Học bổng Stipendium Hungaricum

Số lượng: 200 suất/năm.
Bậc học: ĐH, ThS, TS.
Ngành học: Đa dạng, nhiều chương trình tiếng Anh.
Ngoại ngữ: IELTS 5.5–6.0 trở lên hoặc chứng chỉ tương đương.
Quyền lợi: Toàn phần (học phí, sinh hoạt phí, chỗ ở, bảo hiểm).

4.4. Ba Lan, Séc, Romania…

Các nước này cũng có chỉ tiêu học bổng hiệp định mỗi năm, quy mô từ vài suất đến vài chục suất.
Phần lớn là học bổng toàn phần hoặc bán phần, hỗ trợ nhiều cho ngành y, kỹ thuật, nông nghiệp.

5. Kinh nghiệm để tăng cơ hội nhận học bổng hiệp định

Chuẩn bị hồ sơ sớm – thông báo thường ra vào cuối năm hoặc đầu năm, thời gian nộp chỉ khoảng 4–6 tuần.
Chủ động cải thiện ngoại ngữ – nhiều ứng viên bị loại vì chưa đủ chứng chỉ đúng yêu cầu.
Lựa chọn ngành phù hợp – ưu tiên ngành mà hai nước đang có nhu cầu hợp tác, dễ được xét duyệt.
Nắm rõ yêu cầu ràng buộc – ví dụ cam kết về nước làm việc, quy định hoàn trả học bổng nếu bỏ học.
Thể hiện động lực và kế hoạch rõ ràng – trong study plan, giải thích vì sao bạn phù hợp với chương trình và sẽ đóng góp thế nào khi trở về.

6. Lời kết

Học bổng hiệp định là một cơ hội quý giá để bạn được học tập ở nước ngoài với sự bảo trợ của chính phủ hai nước. Tuy nhiên, cơ hội này không dành cho người chờ đợi may mắn – mà dành cho những ai chủ động tìm hiểu, chuẩn bị kỹ và sẵn sàng cam kết. Nếu bạn đang tìm kiếm sự hỗ trợ cá nhân hoá trong hành trình chuẩn bị hồ sơ AAS – từ viết bài luận, chọn ngành học, lên kế hoạch học tập đến phỏng vấn – hãy liên hệ LINHUK để được cố vấn chi tiết.